Selecteer een pagina

In dit artikel lees je hoe onzekerheid en angst ontstaan en welk inzicht meer rust kan bieden.

Als iets ons angstig lijkt te maken, dan is het wel het idee van onzekerheid. Van niet weten wat ons te wachten staat. Te veel onduidelijkheid. Te weinig informatie om over na te denken. Speculaties. Proberen realistisch te zijn, maar daarbij te weinig zekerheid ervaren om te weten wat realistisch is. Niet op oude ervaringen kunnen vertrouwen om ons voldoende voor te kunnen bereiden.

Hoeveel mensen gaan er ziek worden?
Kan het land dit aan?
Hoe geef ik de kinderen goed thuisonderwijs?
Zal ik zelf ook ziek worden?
Wat als er geen eten meer te koop is?

Elk van deze gedachten roepen weer allerlei vervolg gedachten op. Zo raakt onze gedachtentrein op stoom en ervaren we bijpassende gevoelssensaties.

Onzekere gedachten roepen bij iedereen, niemand uitgezonderd, onprettige gevoelens op. Deze gevoelens zijn sensaties die we niet waarderen, waar we vanaf willen. Ieder van ons probeert op zijn of haar eigen wijzen manieren uit om deze gevoelens kwijt te raken. We gaan onszelf afleiden, proberen trucjes uit, vervangen de ene sensatie voor een andere of verdoven onszelf helemaal.

Vrijwel iedereen zal het met mij eens zijn dat we in een staat van angst en onzekerheid niet op ons best zijn. Als we terugkijken hebben we in die moment nooit de beste keuzes gemaakt of ons prettig gedragen. We ervaren een zeer lage gemoedstoestand en onze blik is vernauwd. Het risico op tunnelvisie is enorm.

Om te kijken naar welk inzicht kan helpen in tijden van onzekerheid, wil ik eerst uitgebreider met je kijken naar hoe het ontstaat.

Hoe ontstaan onzekerheid en angst?

Zoals al genoemd zijn wij in staat een gedachtentrein op te roepen. Waarbij we aan de neutrale start locomotief (bijvoorbeeld het coronavirus) allerlei wagonnetjes koppelen. Deze trein laten rijden kost ons erg veel energie. Maar hoe gaat dat koppelen in zijn werk?

Zodra zich een nieuwe situatie voordoet gaan we eerst onze ervaringen uit het verleden langs om te kijken of we daar iets kunnen vinden wat ons helpt te voorspellen wat er nu zou kunnen gaan gebeuren. We vinden misschien herinneringen rondom ziek zijn, rond zorgen voor zieke familieleden en hoe vermoeiend dit alles was. Naar aanleiding van deze gedachten proberen we vervolgens te bedenken wat we nu het beste kunnen doen. Want we willen graag duidelijkheid, zodat we weten hoe te handelen.

Deze eerste gedachten kunnen onze fantasie aan het werk zetten. Mensen zijn creatieve wezens. We zijn in staat tot uitvindingen, handige oplossingen en kunstzinnige uitingen. Dit vermogen gebruiken we constant. Onze eerste gedachten waren wellicht niet bevredigend genoeg of lieten ons achter met meer vragen dan antwoorden. Met als gevolg dat onze fantasie nog wat mogelijke extra gevolgen en scenario’s bedenkt.

Verhalen uit films, boeken en toneelvoorstellingen komen langs. We koppelen dit alles aan de locomotief en voilà, we hebben een megagedachtenstorm gecreëerd, compleet met de bijbehorende gevoelens als hoofdprijs.

Onze fantasie laat ons nooit in de steek. Wij zijn geweldig in het creëren.

Wat moeten we nu met deze onzekerheid?

Nu is het zo dat lang niet iedereen dezelfde mate van onzekerheid ervaart. Er zijn mensen die al meer inzicht hebben in hoe nutteloos het laten rondrijden van gedachtentreinen is. Ze hebben in een eerder stadium door wat er gebeurt en zijn in staat deze gedachten te laten vervliegen. Dit wil niet zeggen dat jij ergens schuld aan hebt als jou dit wel overkomt! Zeker niet, we geloven in alle onschuld dat het zin heeft om hard en diep na te denken over wat er zou kunnen gebeuren.

Alleen bereiken we vaak het tegenovergestelde. We vertroebelen met al dat denken onze heldere blik. Gelukkig hebben we een handige ingebouwde functie: onze veerkracht. Hierdoor is het mogelijk om niet alleen te blijven functioneren, maar om met welzijn mentaal gezond te blijven functioneren.

We beleven het leven via onze gedachtewereld. De problemen met onzekerheid zijn er pas als we vergeten dat ons denken niet de waarheid is. Wanneer dit gebeurt, zit je er even helemaal middenin. Er is in dat moment geen weg terug. Maar één ding over de toekomst staat altijd vast. Onze ervaring van het leven verandert van moment tot moment. Wat je nu voelt, gaat hoe dan ook weer voorbij.

Wil je meer Makkelijke Relaties?

Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang het eerste hoofdstuk van Makkelijke relaties in de liefde gratis in je inbox!

Makkelijke relaties in de liefde te koop